Kluswijzer: Waterstralen en sponsen

Klik hier om deze folder te printen

Kluswijzer: Waterstralen en sponsen

Water. We drinken het en wassen er de afwas mee af. Maar ook voor de persoonlijke hygiëne is water onmisbaar. Daarvoor maakt u elke ochtend en avond gebruik van de badkamer. Reden genoeg om het verblijf in deze ruimte zo aangenaam mogelijk te maken. Zodat u zich als een vis in het water voelt.

Neem de oude Romeinen. Zij konden dagelijks uren doorbrengen in hun schitterende thermen, waar water zorgde voor verfrissing en ontspanning. Moesten de Romeinen voor deze luxe nog de deur uit, tegenwoordig kunt u thuis genieten van een badkamer die functionaliteit combineert met luxe en sfeer. Voordat u van uw ideale badkamer kunt genieten, moet echter het nodige werk worden verzet. Voor iedereen die zelf aan de slag gaat met het verbouwen van de badkamer, heeft Vivare deze Kluswijzer samengesteld, boordevol handige tips en bruikbare adviezen. Ook de kwaliteitseisen waaraan uw EigenWijze Verbouwing moet voldoen, staan in deze Kluswijzer vermeld.

Bij het verbouwen van een badkamer komt veel kijken: leiding- en tegelwerk, installatie van sanitair, elektriciteit, ventilatie, noem maar op. Ga daarom goed voorbereid en zorgvuldig te werk, te beginnen met het opstellen van een verlanglijstje en een duidelijke situatieschets. Heeft u daarbij advies, tips of hulp nodig? De medewerkers van Vivare staan voor u klaar! Vraag ons om gratis advies!

De perfecte indeling
Bij het verbouwen van een badkamer kunt u het zo makkelijk of moeilijk maken als u zelf wilt. Kiest u ervoor een bestaande badkamer aan te passen dan zal dit minder ingrijpend zijn dan het tot badkamer verbouwen van een slaapkamer. Het is hoe dan ook van belang eerst uw wensen op een rij te hebben en deze af te zetten tegen de beschikbare ruimte. Door al in deze fase de juiste keuzes te maken geniet u straks met nog meer plezier van uw nieuwe badkamer.

Voorbereiding
De indeling van een badkamer is afhankelijk van tal van factoren. In de eerste plaats heeft u te maken met de ruimte die een toilet, douche, bad en wastafel innemen. Daarnaast moet er voldoende loop- en bewegingsruimte zijn. Ook moet u rekening houden met de aansluitpunten voor water en riolering. Het doortrekken of verleggen van waterleidingen is meestal geen probleem, in tegenstelling tot de veel dikkere afvoerpijpen. U zult dergelijke zaken nauwkeurig in kaart moeten brengen om te komen tot een indeling die zowel praktisch als technisch haalbaar is.

Om goede keuzes over de indeling te kunnen maken, is het handig als u rekening houdt met de gezinssamenstelling en het gebruik van de badkamer. Staat de hele familie ‘s morgens in de rij om de tanden te poetsen dan biedt een dubbele wastafel uitkomst. Daar moet uiteraard wel ruimte voor zijn. Binnen een bestaande situatie met alleen een douche zal het vrijwel onmogelijk zijn om de badkamer uit te breiden met een bad.
Misschien is het nog net mogelijk om de douche te vervangen door een bad, waarin u voortaan ook moet douchen. Een minpunt daarbij is de hoge instap: die kan gevaarlijke situaties opleveren (uitglijden) en is erg ongemakkelijk op het moment dat u wat ouder wordt en niet meer zo lenig bent.
Voor een ideale badkamer met meer sanitair dan in de huidige situatie, heeft u meestal extra ruimte nodig. Die kunt u creëren door een muurtje door te breken of een andere, grotere ruimte om te toveren tot uw nieuwe badkamer. Hou daarbij rekening met de voorschriften en kwaliteitseisen van Vivare.

De vloer
De basis voor de indeling van uw badkamer is het beschikbare vloeroppervlak. De vloer van een bestaande badkamer is natuurlijk al geschikt gemaakt voor ‘nat’ gebruik. Die vloer is waterdicht afgewerkt en voorzien van één of meer afvoerpunten. Als u van deze situatie uitgaat, kunt u uw badkamer relatief eenvoudig verbouwen door tegels en sanitair te vervangen. Op het moment dat u kiest voor een andere indeling, waarbij bijvoorbeeld het toilet wordt verplaatst, kan dit betekenen dat er een nieuw gat in de vloer moet komen voor de afvoerpijp. Hierbij moet u uiteraard rekening houden met de ruimte die zich onder de badkamer bevindt.
Op het moment dat u het vloeroppervlak van de badkamer wilt uitbreiden of een andere ruimte tot badkamer wilt verbouwen, moet de vloer van de nieuwe ruimte hiervoor geschikt zijn. In oude huizen met houten vloeren zult u eerst een verstevigende, water¬dichte constructie moeten aanbrengen. Hiervoor raden wij u aan contact op te nemen met Vivare. De betonnen vloeren in modernere huizen leveren doorgaans geen problemen op.

Handig in eigen huis
Tip van Jolien Kuijt, technisch administratief medewerkster
Warme voeten. Als u besluit uw badkamer vanaf de vloer opnieuw in te delen, is dat hét moment om na te denken over vloerverwarming. Voor een behaaglijk warme badkamervloer moet u namelijk tijdig een aantal voorbereidingen treffen. Bovendien komt de vloer, afhankelijk van het vloerverwarmingssysteem, vijf tot zeven centimeter hoger te liggen. Er zijn kant en klare systemen in de handel, die relatief eenvoudig door uzelf zijn te installeren.

Sanitairwensen
Tip: De keuze in sanitair is tegenwoordig enorm. Wastafels, douchebakken en ligbaden zijn er in vele soorten, maten en kleuren. Denk goed na over wat u wilt. Uw wensen en de ruimte die u heeft, ook in financieel opzicht, bepalen dan uw boodschappenlijstje. Want een grote whirlpool is mooi, maar maakt u er ook gebruik van? Wat zijn de gevolgen voor uw water- en energie¬rekening? Een iets grotere douchebak (90x90 in plaats van 80x80 cm) is daarentegen nauwelijks duurder, terwijl het veel extra comfort kan opleveren.

Het benodigde gereedschap

• (ruitjes)papier
• potlood
• liniaal of geodriehoek
• duimstok of rolmaat

Aan het werk
Een situatieschets is een praktisch en noodzakelijk hulpmiddel om uw wensen te vertalen naar een indeling. Zo’n ontwerptekening op schaal begint met het opnemen van de exacte maten van de badkamerruimte. Meet de lengte, breedte en hoogte precies op en teken het vloeroppervlak uit op ruitjespapier. Breng ramen en radiatoren in kaart en geef de plaats en draairichting van de deur aan. Vervolgens tekent u de bestaande aansluitingen voor water, riolering en elektriciteit in op de schets.
Nadat u al deze basisgegevens op papier heeft gezet, kunt u gaan passen en meten met uw sanitairwensen. Om douche, bad, toilet en wastafel(s) een plaats te geven, is het handig om dit sanitair in dezelfde verhouding als de schets na te tekenen en uit te knippen. Al puzzelend kunt u zo op zoek gaan naar de perfecte indeling. Let op de plaats van de aansluitpunten; die zijn niet altijd even makkelijk te verleggen of door te trekken. Een ander belangrijk punt van aandacht is de bewegingsruimte. Zorg ervoor dat u voldoende ruimte overhoudt om tenminste met twee personen tegelijk comfortabel gebruik te maken van de badkamer.

Let op bij water, gas en elektriciteit!
Wanneer het gaat om wijzigingen of uitbreiding van de water- of gasleidingen of de elektra-aansluitingen, dan verwijzen wij u naar de voorschriften en kwaliteitseisen van Vivare. Deze informatie vindt u achter in deze Kluswijzer. Heeft u vragen, onze medewerkers staan voor u klaar!

Handig in eigen huis
Tip: Oriëntatie op papier. Bij het maken van uw badkamerplannen kunt u handig gebruikmaken van de reclamefolders die de verschillende bouwmarkten huis aan huis verspreiden. Behalve dat u meteen prijzen kunt vergelijken, geven de folders een aardige indruk van de actuele trends in sanitair. Hetzelfde geldt voor de afmetingen van bijvoorbeeld douches en baden, wat u van pas komt bij het maken van een zo realistisch mogelijke situatieschets.
Vergeet daarbij overigens niet dat wandtegels (en de laag tegellijm erachter) ten koste gaan van het vloeroppervlak dat u ter beschikking staat. Het gaat al gauw om enkele centimeters lengte en breedte van uw badkamer! Door hier tijdig rekening mee te houden voorkomt u dat iets uiteindelijk nét niet blijkt te passen.

De aanschaf van sanitair
Een badkamer is niet kant en klaar te koop. Wel zijn er leveranciers die combinaties aanbieden van tegels, sanitair, kranen en badkamermeubilair. Dit kan u enig voordeel bieden, maar dan moet de aangeboden combinatie wel overeenkomen met uw smaak en uiteraard passen binnen uw situatieschets. Maar daarmee bent u er nog niet, want naast de direct zichtbare elementen van de badkamer heeft u ook zaken nodig als leiding- en bevestigingsmateriaal, kit, tegellijm, gipsblokken en cement. Een en ander is natuurlijk afhankelijk van de aard van de verbouwing.

Let bij aankoop van het materiaal op de volgende zaken:

• Maak een boodschappenlijst aan de hand van uw situatieschets. Als het gaat om tegels en leidingmateriaal kunt u beter iets teveel inkopen dan te weinig. Bij veel zaken krijgt u uw geld terug voor materiaal dat u ongebruikt, onverzaagd of onaangebroken terugbrengt.
• Ga niet alleen voor goedkoop, maar let ook op kwaliteit. Soms heeft u voor weinig meer materiaal van een merkbaar betere kwaliteit. Sanitairkit is daar een voorbeeld van.
• Douchebakken en ligbaden zijn tegenwoordig meestal van kunststof. Let bij aankoop op de aanwezigheid van krassen en voorkom dat deze ontstaan tijdens transport en installatie. In producten van aardewerk, zoals tegels, wastafels en toiletpotten, kunnen afwijkingen optreden in vorm en afwerking. Het ene exemplaar is het andere niet, dus wees gerust kieskeurig bij het uitzoeken van de onderdelen voor uw badkamer: u moet er nog jarenlang naar kijken.
• U heeft de keuze uit een groot assortiment kranen van klassiek tot modern. Naast de traditionele mengkraan zijn er ook eengreepskranen verkrijgbaar. Welk type u kiest, is een kwestie van wat u gewend bent en natuurlijk van smaak. Een kraan met keramische elementen is wat duurder, maar heeft als voordeel dat er geen leertjes in zitten die na verloop van tijd kunnen gaan lekken.
• Voor ieder onderdeel van de badkamer geldt, dat u het eerst moet installeren voordat u in praktijk kunt ervaren of het bevalt. Een te klein ligbad is, eenmaal ingemetseld en betegeld, niet meer te ruilen. Hetzelfde geldt voor tegels die uw badkamer bij nader inzien toch niet de gewenste sfeer geven. Bezint eer u begint, is ons devies bij de aankoop van uw badkamer.

Handig in eigen huis

Tip: Een mengkraan met een thermostaatknop is een veilige oplossing voor kinderen, het water wordt nooit te heet.

Leidingen leggen

Draai een kraan open en er komt water uit. We vinden het allemaal heel vanzelfsprekend, net zoals het feit dat het water keurig wegloopt via het afvoerputje van wastafel, bad of douche. Pas op het moment dat u zelf met de badkamer aan de slag gaat, zult u beseffen dat daar nog heel wat bij komt kijken. Tijdens de ver¬bouwing verdienen de aan- en afvoerleidingen voor water uw extra aandacht, want niemand zit te wachten op lekkages. U niet en ook uw buren niet.

Het benodigde gereedschap

• steeksleutel
• waterpomptang
• ijzerzaag
• soldeerbout of gasbrander
• soldeerdraad
• soldeervloeistof
• vijl
• schuurpapier
• moker
• beitel
• veiligheidsbril
• haakse slijper of gleuvenfrees
• buigtang
• vulmiddel

Voorbereiding
De verbouwing van een bestaande badkamer begint met het verwijderen van het oude sanitair. Hierbij is het van belang eerst de hoofdkraan dicht te draaien alvorens u kranen en sanitair gaat demonteren. Om tijdens de verbouwing elders in het huis gebruik te kunnen blijven maken van water, is het raadzaam de vrijgekomen leidingen af te doppen. Dit doet u door een koperen afsluitdop aan het uiteinde van de leiding te solderen. Geef op de leidingen en/of uw schets aan wat koud en wat warm water is. Vervolgens gaat u de oude tegels verwijderen, waarbij u voorzichtig te werk moet gaan om beschadigingen aan leidingen te voorkomen. Eventueel kunt u hiervoor gebruikmaken van een speciaal apparaatje om leidingen in de muur op te sporen. Een veiligheidsbril voorkomt splinters in uw ogen.

Aan het werk
Na verwijdering van het oude sanitair en tegelwerk kunt u met de situatieschets in de hand de nieuwe positie van de aan- en afvoerpunten voor het water bepalen. Misschien kunt u gebruikmaken van de bestaande punten, maar de kans is groot dat u leidingen moet doortrekken of verleggen.
Daarbij heeft het de voorkeur om zoveel mogelijk met koperbuis uit één stuk te werken. Deze buis werkt u weg in een sleuf in de muur, met een bestaande leiding als vertrekpunt. Teken de contouren van de gewenste sleuven uit op de muur en frees of slijp deze uit. Als u een dwarsslijper gebruikt, bikt u het materiaal tussen de twee zaagsneden weg. Nadat u alle sleuven hebt voorbereid, gaat u aan de slag met het pasklaar maken van de nieuwe leidingen met behulp van ijzerzaag en buigtang. Deze leidingen plaatst u in de muur en u verbindt ze met de oorspronkelijke toevoerleidingen door middel van een koppelstuk.
Als u kiest voor een soldeerverbinding dienen zowel het koppelstuk als de uiteinden van de buizen goed schoon en vetvrij te zijn. Vijl eventuele bramen weg en schuur de buizen licht na. Naar keuze kunt u ook gebruikmaken van een knelfitting, die u met behulp van twee steeksleutels stevig aandraait. De leiding zet u op een aantal punten met daarvoor bestemde beugels vast in de sleuf. Het nieuwe uiteinde van de leiding bevestigt u tegen de muur met een muurplaat.
Bij douche- en badkranen wordt zo’n muurplaat meestal meegeleverd. U sluit de leiding tijdelijk af door een afsluitplug in de muurplaat te schroeven. Zodra u alle leidingen heeft bevestigd en afgesloten, controleert u of de nieuwe verbindingen waterdicht zijn door de hoofd¬kraan open te draaien. Als er dan geen water uit de koppelingen loopt, kunt u de sleuven afstrijken met vulmiddel.

Afvoerleidingen
Anders dan de waterleidingen lopen de afvoerleidingen in de badkamer meestal door de vloer. Omdat het dikkere leidingen zijn, met name de afvoerpijp van het toilet, kunt u niet zomaar op elke willekeurige plek van de badkamer sanitair plaatsen. Voor het overige geldt, dat u voor eventuele nieuwe afvoerleidingen aansluiting moet zoeken op bestaande leidingen.
Het leggen van deze kunststof leidingen is relatief eenvoudig. Alle onderdelen zijn met behulp van koppelstukken en PVC lijm aan elkaar te koppelen. Ook de afvoerleidingen werkt u weg in gleuven, die u freest of slijpt in de vloer. Om te voorkomen dat er water in de leidingen blijft staan, wordt een verval van 5 millimeter per strekkende meter aanbevolen.
Zorg er in ieder geval voor dat de afvoerleidingen niet ‘oplopen’ in de richting van het afvoerpunt. Er blijft dan namelijk vuil water in staan waardoor de leidingen verstopt raken. Verbouwt u een andere kamer tot bad¬kamer dan moet u goed nagaan welke afvoermogelijkheden er zijn. Medewerkers van Vivare kunnen u hierbij gratis adviseren.

Elektriciteit
Bedrading voor de verlichting en een stopcontact voor het scheerapparaat: net als de waterleidingen kunt u de PVC buizen met bedrading keurig wegwerken in sleuven in de muur. Schakelaars en wandcontactdozen (de ‘officiële’ naam voor stopcontacten) mogen omwille van de veiligheid niet op elke willekeurige plaats in een badkamer geplaatst worden. Daarvoor zijn wettelijke voorschriften die vastliggen in een zogenaamd normblad (NEN1010).
Aan de hand van uw tekening op schaal kan een erkend installateur of het plaatselijk nutsbedrijf beoordelen of de door u gekozen plaatsen binnen die veiligheidsnormen vallen. Schakelaars en wandcontactdozen komen dan altijd op veilige, droge plaatsen.
Vergeet bij het werken aan de elektrische installatie niet om de betreffende groep in uw meterkast uit te schakelen, zodat u geen schok krijgt!
Indien u zelf liever geen werkzaamheden aan water- of elektriciteitsleidingen verricht, kunt u de gewenste aanpassingen natuurlijk ook laten uitvoeren. Vraag altijd een paar offertes aan!

Wanden en vloeren
Op het moment dat u al het leidingwerk heeft voorbereid, zijn de wanden en de vloer aan de beurt. Voordat u gaat betegelen, zorgt u ervoor dat de hele structuur van de badkamer gereed is, zoals de ombouw voor het ligbad en eventueel voor het inbouwreservoir van het toilet. Ook een nieuwe scheidingsmuur dient in dit stadium al gemetseld en droog te zijn. Stel vervolgens het totale aantal vierkante meters vast dat u gaat betegelen met wandtegels. Doe hetzelfde voor de vloertegels. Koop bewust een doosje tegels extra in verband met breuk en snijvlakverlies.

Voorbereiding
Lang niet iedere ondergrond is geschikt om te betegelen. Voor wanden is het van belang dat ze vlak en zuiver ‘te lood’ (verticaal waterpas) zijn. Vooral dat laatste is van belang omdat de tegels in de hoeken anders niet of slecht op elkaar aansluiten. Ook is het van belang dat de ondergrond voldoende hechting biedt voor de te lijmen tegels én dat er geen losse delen van oude afwerklagen op de ondergrond zitten.
Stenen wanden die ruw of niet te lood zijn, moeten vooraf vlak en te lood gemaakt worden door middel van stucwerk. Houten wanden kunt u, indien dat nodig is, vlak maken met behulp van plaatmateriaal. Daarvoor kunt u watervast verlijmd multiplex gebruiken, maar nog beter is gipsvezelplaat (Fermacell).
Voor de vloer geldt ook dat deze voldoende vlak moet zijn en er geen losse delen van oude afwerklagen op moeten zitten. Dat zal met een betonnen vloer geen probleem zijn; die kan door middel van een nieuwe specielaag van cement vlak en stabiel gemaakt worden.
Gaat u betegelen op een houten vloer dan is het noodzakelijk om eerst een nieuwe betonvloer op zogenaamde stalen zwaluwstaartplaten op de houten vloer te maken. In die nieuwe betonvloer kunt u eventuele nieuwe waterleidingen en afvoeren opnemen. Om zeker te weten of de houten vloer dat extra gewicht van de betonvloer kan dragen, kunt u het best vooraf even overleggen met een opzichter van Vivare. Zorg altijd dat de vloer of de wand stofvrij is, voordat u aan de slag gaat met tegellijm en tegels.

Aan het werk

Wanden betegelen
Voordat u de tegellijm aanmaakt, gaat u al puzzelend op zoek naar een tegelpatroon waarbij u zoveel mogelijk gebruik kunt maken van hele tegels. Let daarbij bijvoor¬beeld op de hoogte van de badombouw. De doorlopende lijnen die zo ontstaan, geven de badkamer meer rust en maken u het betegelen makkelijker.
Bij het zoeken naar de ideale verdeling kunt u variëren met de breedte van de voeg; de keuze die u maakt, moet u dan wel consequent doorvoeren. Hierbij komen voegkruisjes in de betreffende maat u goed van pas. Toch is het niet te voorkomen dat u tegels voor de randen op maat zult moeten maken. Probeer die gesneden tegels overigens wel altijd groter dan een halve tegel te laten; te smalle strookjes staan erg lelijk in een fraai betegelde wand of vloer. Maar in een contrasterende kleur kan het wel weer heel leuk staan. Als hulpmiddel bij het zetten van de hele tegels spijkert u verticaal latjes op de muur, waar de uiterst linkse en/of rechtse (hele) tegel tegenaan moet komen. Aansluitend meet u vanaf de vloer de hoogte van een opstaande tegel inclusief voeg; op deze hoogte slaat u horizontaal een latje waterpas tegen de muur. Nu bent u klaar om te betegelen, waarbij u vanaf de tweede rij tegels van onderen naar boven gaat werken.

Lijmen
Maak de tegellijm aan volgens de aanwijzingen op de verpakking. Met de lijmkam brengt u de lijm gelijkmatig aan tussen het latwerk op de muur. Zorg dat de lijmrillen die u met de lijmkam aanbrengt horizontaal lopen. Werk hierbij in stappen: zet steeds voor twee à drie rijen tegels, lijm op de muur en breng dan de tegels aan.
Gebruik voegkruisjes om de breedte van de voegen zowel horizontaal als verticaal gelijk te houden. Steeds als u een rij tegels heeft gezet, controleert u met een lange rechte lat of alles mooi vlak tegen de muur zit. Omdat de lijm nog zacht is, kunt u eventuele afwijkingen eenvoudig corrigeren.
Na het drogen van de lijm kunt u de latjes van de muur verwijderen. Nu kunt u de onderste rij tegels aanbrengen en de tegels voor de randen op maat snijden. Dat laatste doet u door met de tegelsnijder het glazuur van de tegel te breken, om deze vervolgens voorzichtig door midden te tikken. Tik daarbij tegen de achterkant van de tegel. De afgebroken kant van de tegel plaatst u in de hoek. Om uitsparingen in de tegel te maken gebruikt u een decoupeerzaag met een speciaal steenzaagje.

Voegen
Als alle wandtegels zijn gezet en de voegkruisjes verwijderd, kunt u gaan voegen. In de handel is voegmiddel in verschillende kleuren verkrijgbaar. Maak het voegmiddel volgens voorschrift aan met water en strijk het met een spons dwars over de voegen. Op het moment dat alle voegen goed gevuld zijn en het voegmiddel bijna droog is, wrijft u de tegelwand na met een vochtige spons om overtollig voegmiddel te verwijderen. Laat alles goed drogen en maak de wand schoon met een droge doek: klaar!

Vloeren
Net zoals voor de wanden geldt ook voor de vloer dat u zoveel mogelijk met hele tegels moet werken. De deuropening van de badkamer is daarbij uw oriëntatiepunt. Daarvandaan trekt u haaks een rechte lijn naar de tegenoverliggende wand. Leg langs deze lijn eerst los een rij tegels op de vloer en bekijk hoe u uitkomt. Net als bij de wanden het geval was, kunt u spelen met de breedte van de voeg. Op het moment dat u de ideale verdeling heeft gevonden, kunt u met latten op de vloer de kaders aangeven waarbinnen u met hele tegels gaat werken. Let ook hierbij op dat u geen tegelrandjes krijgt die smaller zijn dan een halve tegel.

Voordat u met tegellijm aan de slag gaat, moet de ondergrond goed stofvrij worden gemaakt. Vervolgens gaat u hetzelfde te werk als bij de wanden: breng lijm en tegels stapsgewijs aan en controleer per gezette rij met een lange rechte lat of alles gelijk ligt. Let er wel op dat de vloertegels overal goed in de lijmlaag liggen. Dat voorkomt dat er holle ruimtes ontstaan onder de tegels waardoor er later bij het belopen van de vloer tegels breken. Werk zodanig dat u eindigt bij of in de buurt van de deuropening, want de vloer moet ongeveer vijf dagen harden voordat hij beloopbaar is. Daarna kunt u voegkruisjes en latten weghalen en de tegels voor de randen op maat snijden en aanbrengen.
Als de lijm onder deze laatste vloertegels enigszins droog is, kunt u de vloer afvoegen. Gebruik hiervoor een voegspecie speciaal voor vloertegels. Nadat u deze specie met water heeft aangemaakt, werkt u deze met behulp van een rubber trekker in de voegen van de vloer. Als alle voegen gevuld zijn, maakt u de vloer met behulp van de trekker zo schoon mogelijk. Bestrooi de vloer nu licht met droge voegspecie en laat het ongeveer 15 minuten intrekken. Aansluitend maakt u de vloer schoon met een zachte borstel.

Sanitair plaatsen
Bij het leggen van leidingen en het zetten van tegels heeft u steeds te maken met uw keuze van het sanitair. De wand waar de wastafel komt, kunt u helemaal betegelen. Maar op de plaats waar het bad of de douche komt, kunt u het geheel pas na het plaatsen van ligbad of douchebak met tegels afwerken. Het is dus zaak de volgorde waarin dingen moeten gebeuren, goed in de gaten te houden!

Het benodigde gereedschap

• waterpas
• duimstok of rolmaat
• potlood
• combinatietang
• boor
• steeksleutels

Aan het werk

Wastafel plaatsen
De wand waarop u een wastafel wilt monteren, moet uiteraard stevig genoeg zijn. Bepaal de exacte positie van de wastafel door deze tegen de wand te houden. De standaardhoogte is 80 centimeter, maar in de praktijk blijken de meeste mensen een hoogte van 90 centimeter (of meer) prettiger te vinden. Teken de positie van de ophanggaten af op de muur en boor gaten van 12 millimeter doorsnede. Hierin plaatst u eerst pluggen en vervolgens de draadstiften die de wastafel moeten dragen. Voordat u de wastafel ophangt, monteert u de kraan.
Schuif de wastafel over de draadstiften in de muur en draai de moeren aan; doe dit niet te strak om barsten te voorkomen. Monteer nu het afvoerputje en de sifon en maak een verbinding met de afvoerpijp. Sluit nu het water aan, waarbij u rekening moet houden met de positie van warm en koud. Om het water aan te sluiten moet u waarschijnlijk eerst doppen of afsluitpluggen van de uiteinden van de leidingen verwijderen. Doe dit pas nadat u de hoofdkraan heeft dichtgedraaid en de druk van de leiding is!

Bad of douchebak plaatsen
Voor zowel een badkuip als een douchebak geldt dat deze rusten op stelpoten en een ombouw. Nadat u de exacte plaats van kuip of bak heeft bepaald, monteert u het afvoerputje en de sifon en sluit u het geheel alvast aan op de afvoerleiding. Ook monteert u de bad- of douchekraan op de daarvoor bestemde plaats. Vul de kuip of bak minimaal tot de helft met water en stel deze met behulp van een waterpas en de schroeven aan de stelpoten. Laat het geheel een nacht staan met een flinke hoeveelheid cement rond iedere poot. Als de kuip of bak zich de volgende dag heeft gezet, controleert u de aansluiting op de afvoerleiding op lekkage. Nu kunt u van blokken gasbeton de ombouw gaan maken.

Handig in eigen huis

Tips van Peter Groenendaal, medewerker strategie en innovatie
Breng isolatiemateriaal aan in de loze ruimte tussen de badkuip en de ombouw. Hierdoor blijft het water langer warm en dat vinden wij heel prettig!
Belangrijk: Vul de badkuip met water voordat de om¬bouw geplaatst wordt, dit voorkomt scheuren in de om¬bouw en het met bloed, zweet en tranen aangebrachte tegelwerk.
Ventileren. In een vochtige ruimte als de badkamer is goede ventilatie van groot belang. Teveel vocht dat te lang blijft hangen, kan leiden tot schimmelvorming en houtrot. Bovendien is het veel prettiger als u na het douchen voor een spiegel kunt staan, die niet beslagen is. De vochtige lucht kunt u afvoeren met behulp van een ventilator, die is aangesloten op een luchtkanaal door de muur of het plafond naar buiten.
Als u lucht wilt afvoeren, moet u natuurlijk ook zorgen dat er voldoende lucht in de ruimte kan binnenkomen; anders werkt het niet. Dat kunt u eenvoudig bereiken door er voor te zorgen dat onder de deur van de badkamer een flinke kier wordt vrijgehouden. U kunt daarbij gerust denken aan een kier van 2 tot 3 cm.
Gasbeton is een lichtgewicht materiaal dat zich eenvoudig op maat laat zagen. Door onder de badkuip een laag isolatiewol of PUR-schuim aan te brengen, geniet u langer van uw warme bad!
Een douche- of badwand vormt niet alleen een prak¬tische, maar ook een hele fraaie afscheiding. Dergelijke wanden zijn voor vrijwel elk type douchebak en ligbad verkrijgbaar. Daarbij heeft u de keuze uit een draai- of een schuifdeur. De wand monteert u op het tegelwerk en de rand van douche of bad.

Toilet plaatsen
Toiletpotten zijn er in verschillende uitvoeringen. Bij een pot die op de vloer staat, heeft u de keuze uit een afvoer in de vloer of in de muur. Voor het plaatsen van beide uitvoeringen geldt, dat u eerst exact bepaalt waar de gaten in de vloer moeten komen. Nadat u de gaten heeft geboord, bevestigt u het brede deel van de afvoer¬manchet op de afvoer aan de onder- of achterzijde van de pot. Sluit het geheel aan op de afvoerpijp en zet de pot op zijn plaats. Schroef de pot vast op de vloer. Gaat het om een pot met duoblok dan sluit u deze aan op de waterleiding.

Een zogenaamd zwevend toilet is bevestigd op de wand in plaats van de vloer. Het zwevend toilet wordt altijd geleverd in combinatie met een inbouwreservoir. Dit reservoir maakt deel uit van een frame, dat u eerst op de wand monteert en afwerkt met een ombouw. Ook de aansluitingen op water en riolering dient u op dat moment al te maken. Tot besluit monteert u de zwevende pot op het frame, dat keurig is weggewerkt in een betegelde ombouw.

Handig in eigen huis
Tip van Hans Berends, werkvoorbereider projecten

Op de wc kun je een vergruizer aansluiten als de afvoerpijp te smal is. Zo voorkom je verstoppingen.

Baden in weelde
Ook u kunt, net zoals de Romeinen, baden in weelde. Dat begint met de indeling van uw badkamer en de keuze van tegels en sanitair. Een badkamer hoeft niet eens groot te zijn om er optimaal van te genieten; het gaat vooral om de sfeer. Die wordt mede bepaald door de afwerking met accessoires, maar ook door de aankleding met badtextiel. We hebben nog een paar ideeën voor uw eigen badparadijs op een rij gezet.

Licht!
Een badkamer vraagt om goed en tegelijkertijd sfeervol licht. Speciaal voor gebruik in badkamers zijn vocht¬bestendige verlichtingsarmaturen verkrijgbaar. Bepaal nauwkeurig de plaats van de verlichting, zodat u op alle plaatsen voldoende licht heeft, zeker als u voor de spiegel staat! Halogeen inbouwspots lenen zich hier goed voor. Maar voor een romantisch avondje in bad gaat er natuurlijk niets boven kaarslicht!

Groen!
Een badkamer is door de prominente aanwezigheid van tegels en sanitair een vrij ‘harde’ ruimte. Het is echter ook een ruimte waar het regelmatig vochtig is: een ideaal klimaat voor bepaalde planten. Dit natuurlijke groen zorgt voor een warm, sfeervol contrast. Informeer bij het tuincentrum welke planten geschikt zijn voor uw badkamer.

Handig in eigen huis

Tip van Linda Brouwer-Ipenburg, directiesecretaresse
Als je een bad kunt plaatsen in je badkamer is het leuk om daar omheen een rand te maken, zodat je daar heel handig en decoratief leuke spulletjes op kunt zetten. Het is een kwestie van smaak, maar wij hebben geen hele glazen douchecabine i.v.m. kalkaanslag. Leuk is bijvoorbeeld een muurtje (betegeld) met een deur of een muurtje met een hoek erin waardoor je een kleine instap hebt. En pas op met gladde tegels op de vloer. Voordat je vloertegels koopt, éérst uitproberen met een beetje water of ze erg glad worden. En laatste tip: antislip profielen zijn moeilijk schoon te houden.

Privacy
In uw eigen huis wilt u zich op uw gemak voelen. Dus ook als u naakt in uw badkamer staat. Daarom zult u iets voor uw badkamerraam moeten hangen. Luxaflex is dan een praktische en tegelijkertijd mooie oplossing. U kunt er echter ook voor kiezen om de ramen te beplakken met halftransparant folie. Een nog mooiere, maar duurdere oplossing is matglas.

Accessoires
Een haakje om de badjas aan op te hangen. Een beugel voor de handdoeken. Een zeepbakje. Een toiletrolhouder. Enzovoort, enzovoort. U kunt uw nieuwe badkamer voorzien van de meest uiteenlopende accessoires in hetzelfde design. Dat staat natuurlijk schitterend mooi, maar is helemaal afhankelijk van uw persoonlijke smaak. Soms kan het juist heel leuk zijn om ook de nieuwe badkamer aan te kleden met een allegaartje van ‘antieke’ accessoires.

Kwaliteitseisen Vivare
Vivare stelt een aantal kwaliteitseisen aan de badkamer. Wanneer u aan deze eisen voldoet dan kunt u uw badkamer laten zitten wanneer u verhuist. U moet toestemming aan Vivare vragen om uw nieuwe badkamer te bouwen.

• De klus mag niet tot overlast, schade of gevaar voor u zelf of omwonenden leiden.
• De klus mag de woning niet minder aantrekkelijk en dus minder goed verhuurbaar maken.
• Indien u wand- en/of vloertegels toepast, dient u circa 1 m2 wandtegels en 1 m2 vloertegels extra te reserveren voor eventuele toekomstige reparaties.
• De aanleg en wijziging van de gasinstallaties dient te gebeuren door erkende installatiebedrijven en moet voldoen aan alle hiervoor geldende wettelijke normen en voorschriften én de voorschriften van het plaatselijk nutsbedrijf.
• De aanleg en wijziging van water- en elektra¬installaties kunt u zelf uitvoeren, maar u dient altijd een keuringsrapport van een erkend installateur te overleggen.
• Indien de bestaande badkamer is voorzien van mechanische ventilatie moet u er voor zorgen dat de mechanische ventilatie in de nieuwe badkamer op dezelfde wijze wordt aangebracht en hetzelfde ventilatievermogen heeft. 14 liter/seconde is de wettelijk vereiste minimumhoeveelheid voor badkamers.
• Indien geen mechanische ventilatie aanwezig is, moet de badkamer voorzien worden van een niet afsluitbaar ventilatiekanaal voor natuurlijke ventilatie met een doorsnede die voldoende is om 14 liter/seconde af te kunnen voeren. Dat ventilatiekanaal moet rechtsreeks naar buiten afvoeren en moet boven het dak uitmonden.
• Afkomend puin en overtollige bouwmaterialen moeten door u en voor uw kosten worden afgevoerd.

Aansprakelijkheid

• Vivare verstrekt geen financiële vergoeding voor de door u gemaakte, of nog te maken kosten.
• U bent tegenover Vivare en derden aansprakelijk voor elke schade die het gevolg is van het aanbrengen, de aanwezigheid of verwijdering van de uitgevoerde verbouwing.

Waterleiding
Bij het plaatsen van een nieuwe badkamer moeten vaak de waterleidingen verlegd of uitgebreid worden. Het is dan natuurlijk belangrijk dat de leidingen zodanig worden aangelegd dat u later op een veilige en com¬fortabele manier gebruik kunt maken van de water¬installatie. Om die reden raden wij u aan wijzigingen aan leidingwerk door een erkend installateur te laten uitvoeren. U bent er op die manier zeker van dat u een bedrijfszekere installatie krijgt.

Bent u zelf handig genoeg om kleine aanpassingen uit te voeren aan de waterinstallatie, zijn hier wat belangrijke en handige wetenswaardigheden.

• Als u bepaalde delen van waterleidingen niet meer gebruikt, moet u ze loskoppelen van de installatie. Het water in de leidingdelen die niet (meer) in gebruik zijn en toch aangesloten zijn, bederft doordat het niet meer stroomt. Dat bedorven water kan vergiftigings¬verschijnselen veroorzaken in de waterleiding. Laat daarom een ‘loze’ leiding nooit langer zijn dan ongeveer 30 cm.
• Probeer leidingen zoveel mogelijk uit één stuk te maken. Met andere woorden, maak zo min mogelijk verbindingen in leidingen. Vooral in leidingdelen die weggewerkt worden in muren of achter bijvoorbeeld een badkamerblok is iedere verbinding (soldering of klemkoppeling) een risico voor lekkage.
• Gebruik voor het warme water geïsoleerd leiding¬materiaal. Dat geeft minder warmteverlies en bespaart dus energie. Er is koperen leiding in de handel die voorzien is van een kunststof isolatielaag, de zoge¬naamde WICU-buis. Een bijkomend voordeel van dat materiaal is dat u het met de hand kunt buigen. U heeft dus geen buigtangen nodig om bochten te kunnen maken. Het is natuurlijk ook bruikbaar voor de koud waterleiding.
• Zorg dat leidingen voldoende zijn vastgezet door middel van geschikte beugels. Loshangende leidingen kunnen namelijk voor geluidsoverlast zorgen doordat ze ‘klapperen’ wanneer een kraan snel wordt gesloten.
• Om een verbinding in een leiding goed te kunnen solderen, mag er geen water meer in de leiding staan. Het lukt echter niet altijd even goed om een leiding voldoende leeg te laten lopen waardoor het solderen vervolgens niet lukt. In plaats van een soldeer¬verbinding kunt u dan een klemkoppeling gebruiken, zodat u toch een waterdichte verbinding kunt maken. Ze zijn verkrijgbaar voor alle leidingdiameters.

Gasleiding
De aanleg of wijziging van gasleidingen moet u altijd laten uitvoeren door een erkend installateur. Vanwege de grote risico’s staat Vivare ook niet toe dat u daar zelf aan werkt. Van eventuele wijzigingen aan gasleidingen moet u altijd een bewijs kunnen overleggen dat die wijzigingen door een erkend installateur zijn uitgevoerd en gekeurd.

Elektra
Ook van aanleg of wijziging van elektra-installaties eist Vivare een keuringsrapport van een erkend installateur.
Daarnaast kan de handige doe-het-zelver natuurlijk kleine aanpassingen, zoals het vernieuwen van stop¬contacten en schakelaars, wél zelf uitvoeren. Denk er wel aan dat u altijd de betreffende elektragroep in de meter¬kast uitschakelt en controleert met een goede spanningzoeker of de stroom daadwerkelijk is uitgeschakeld vóór u aan de installatie gaat werken.

Vraag het vivare
Heeft u vragen of wilt u graag advies over de klus die u wilt uitvoeren? Onze gespecialiseerde medewerkers geven u persoonlijk advies over de beste aanpak. Dit zijn mensen uit de praktijk die u graag van dienst zijn. Ons advies is natuurlijk gratis. Belt u gewoon met de dichtstbijzijnde vestiging. Of geef op het aan¬¬mel¬dingsformulier in de algemene brochure EigenWijs Verbouwen® aan dat advies gewenst is, dan nemen wij zo snel mogelijk contact met u op.

Deze Kluswijzer wordt u gratis aangeboden door Vivare. Wij hopen dat hij u een handje op weg helpt. Er liggen meer Kluswijzers voor u klaar over tal van onderwerpen. Leest u voordat u start met uw EigenWijze verbouwing ook nog onze algemene brochure over EigenWijs Verbouwen. Daarin staan alle voorwaarden helder beschreven.

Deze Kluswijzer is bedoeld om u te ondersteunen bij uw klus. Vivare kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van deze Kluswijzer en de wijze van uitvoering.

Colofon:
Vivare © 2002
Eindredactie: Erna Bosschart
Redactie: Rianne Manders
Vormgeving: Ontwerpbureau Voltage, Nijmegen
Fotografie: Peter Bliek, Nijmegen / Karel Knipsel, Arnhem
Druk: Roos en Roos, Arnhem

Vivare, kiezen voor samen wonen

Vestiging Arnhem
Bezoekadres: Velperbuitensingel 8, Arnhem
Postadres: Postbus 5270, 6802 EG Arnhem
T: (026) 355 02 00
F: (026) 355 02 99
E: arnhem@vivare.nl

Vestiging Duiven
Bezoekadres: Visserlaan 1
Postadres: Postbus 5399, 6802 EJ Arnhem
T: (0316) 25 14 01
F: (0316) 25 14 06
E: duiven@vivare.nl

Vestiging Elst
Bezoekadres: Europaplein 14, Elst
Postadres: Postbus 5378, 6802 EJ Arnhem
T: (0481) 36 75 50
F: (0481) 37 19 07
E: elst@vivare.nl

Vestiging Renkum
Bezoekadres: Europalaan 86
Postadres: Postbus 5400, 6802 EK Arnhem
T: (0317) 36 36 36
F: (0317) 31 21 31
E: renkum@vivare.nl

Vestiging Velp
Bezoekadres: Waterstraat 11, Velp
Postbus 5405, 6802 EK Arnhem
T: (026) 384 91 11
F: (026) 364 96 58
E: velp@vivare.nl

www.vivare.nl
ma. t/m vrij. van 8.30-17 uur geopend.